IJsvogels, vrede van Rijswijk en een klein geheim
Het is een opvallende week geweest waarin veel bijzondere dingen te zien waren. Dat begon woensdag met een aantal astrologische hoogtepunten, waaronder de zonsverduistering en de vallende sterrenregen. Woensdagmiddag was ik in het mooie dorp Drimmelen en zag daar B&B Café de IJsvogel. Ook toevallig, dacht ik. Nog geen twee weken geleden stonden we voor Graanbranderij de IJsvogel in Arcen. Waarom ben ik deze zomer eigenlijk nog geen echte ijsvogel tegengekomen, zoals vorig jaar?
Die avond waren we op de Vlietlanden, waar we de zonsverduistering op een hele mooie manier konden zien. Maar ook daar, op de vaste plek waar we vorig jaar regelmatig een ijsvogel zagen: geen ijsvogel. Zou de winter te streng zijn geweest?
Ik liet het los en verwonderde me over andere bijzondere natuurverschijnselen, zoals het mooie licht tijdens het hoogtepunt van de verduistering en, een dag later, de vallende sterren die vanaf mijn balkon te zien waren. Zelfs vanuit het grote raam in onze slaapkamer zag ik vanuit bed een vallende ster voorbij flitsen. Zo snel ging het, met geen mogelijkheid op camera vast te leggen. Je knippert met je ogen en weg is hij.
De ochtend na de vallende sterren liep ik mijn vaste rondje met Bodhi langs de Elsenlaan, langs de sloot aan de rand van het Rijswijkse Bos. Hier staat ook de boom waarover ik eerder schreef in mijn ijsverhaal. Een ochtend eerder had ik op die plek een enorme karper zien zwemmen en ik hoopte hem nog een keer te zien. Maar in plaats daarvan schoot er ineens een blauwe flits voorbij.
Een ijsvogel!
Zo snel dat je hem nauwelijks kunt fotograferen. Eigenlijk net als een vallende ster. Hij verdween in de struiken, maar ik vond het vooral goed nieuws: ze zijn er dus nog!
Vanmorgen dacht ik tijdens mijn ochtendrondje met Bodhi opnieuw aan de ijsvogel. Zou ik hem weer zien? Dat zou wel heel mooi zijn, want de ijsvogel speelt een belangrijke rol in mijn nieuwe jaarproducten en staat prominent op mijn mini-agenda. En niet alleen dat: in september komt er een hele nieuwe lijn uit die volledig in het teken staat van de ijsvogel. Maar die moet nog even geheim blijven tot het volgende blogbericht.
Ik had het nog niet gedacht of ik zag vanaf de brug niet één, maar twee ijsvogels zitten op een bijzondere plek in het water.
De Vredestak
Hier ligt al jaren een grote tak in het water waar allerlei watervogels zich verzamelen. Ik noem hem al een tijd de 'Vredestak'.
Waarom de Vredestak? Mijn vader vertelde mij ooit dat vogels in het broedseizoen rekening met elkaar kunnen houden. Als in dezelfde boom vogelsoorten nestelen die elkaar normaal gesproken misschien als prooi zouden zien, zou er een soort afspraak gelden dat de bewoners van die boom elkaar met rust laten. 'Horstvrede' noemt hij dat.
Ik heb het internet afgezocht, maar tot op heden nergens iets kunnen vinden over dit fenomeen. Toch zag ik twee jaar geleden op deze tak iets wat me eraan deed denken. Een meerkoet had aan het uiteinde een nest gebouwd en terwijl de kleine kuikens daar opgroeiden, werd de tak ook gebruikt door allerlei andere vogels, waaronder aalscholvers en reigers. Vooral een reiger wil nog weleens een klein kuiken grijpen als hij de kans krijgt. Ondanks dat leefden de vogels op en rond deze tak ogenschijnlijk heel ontspannen naast elkaar. In de video hieronder heb ik beelden van toen en nu gecombineerd.
Vlak naast de Vredestak is inmiddels ook een boom in het water gevallen. Op de takken die nog boven het water uitsteken, zaten vanmorgen dus die twee ijsvogels. Ik maakte snel een foto met mijn telefoon als bewijs, maar die was natuurlijk onscherp. Daarom bracht ik na mijn rondje Bodhi naar huis en haalde mijn echte camera op, waarmee ik een stuk verder kan inzoomen.
Toen ik terugkwam zat één van de twee ijsvogels gelukkig nog steeds op dezelfde plek. Zo kon ik mijn eerste duidelijke beelden maken van een ijsvogel op de Vredestak.
En toen realiseerde ik me nog iets grappigs aan die naam. In het Rijswijkse Bos staat de Naald van Rijswijk, ter herinnering aan de Vrede van Rijswijk die hier in 1697 werd gesloten. Op deze plek stond ooit Huis ter Nieuburch, waar de onderhandelingen plaatsvonden die een einde maakten aan de Negenjarige Oorlog. Het huis is verdwenen, maar de gedenknaald staat er nog steeds. De Vrede van Rijswijk werd gesloten in de nacht van 20 op 21 september 1697. Die datum is in dit verhaal wel heel toevallig, maar waarom dat zo is kan ik pas in mijn volgende blog vertellen.
Ook de ijsvogel zelf wordt in oude verhalen en symboliek geassocieerd met vrede, rust en kalmte. Dus zat daar ineens een 'vredesvogel' op mijn Vredestak, vlak bij de plek van de Vrede van Rijswijk. Vanaf nu heet hij daarom officieel de Vredestak van Rijswijk.
Ik wilde inmiddels niets liever dan eindelijk eens een echt goede foto van de ijsvogel maken. Dat was me tot nu toe nog nooit gelukt. Vanaf de andere kant van het water zou ik veel dichterbij kunnen komen en tussen de struiken zat een plek vanwaar ik waarschijnlijk rechtstreeks zicht had op de vogel. Maar zou hij er nog zitten als ik eenmaal helemaal was omgelopen? En zou hij niet meteen van me schrikken?
Om aan de overkant te komen moest ik omlopen naar de Van Vredenburchweg, waar de officiële ingang van het Rijswijkse Bos ligt en vroeger Huis ter Nieuburch stond. Het was rustig en ik liep zo snel als ik kon. Maar eenmaal op het pad langs de sloot zag ik precies ter hoogte van de Vredestak een moeder, een oma, een hond en een jongetje van een jaar of twee. Het jongetje had iets gevonden en riep daar zo enthousiast over dat ik de kans dat de ijsvogel er nog zat in één klap zag dalen tot bijna nul.
Ik had ervan kunnen balen, maar het kleine jongetje stal even later mijn hart. Toen we elkaar kruisten, liet hij trots zien wat hij had gevonden. Het bleek later geen steentje te zijn, zoals ik eerst dacht, maar het filter van een sigaret. Samen met een takje kreeg ik het cadeau. Vervolgens raakte hij gefascineerd door mijn camera en wilde hij eigenlijk niet meer mee met zijn moeder en oma.
Ik was een ijsvogel kwijt, maar had er een vriend bij.
De ijsvogel was inderdaad verdwenen. Dat was even slikken, want als je bereid was tussen de brandnetels en doorntakken te gaan staan, bleek dit een perfecte geheime plek om hem van dichtbij te fotograferen. Ik heb er een tijd staan wachten, half verscholen in de bosjes en ondertussen hopend dat voorbijgangers zich niet zouden afvragen wat ik daar in vredesnaam aan het doen was. Maar na een tijdje liet ik het los en begon aan de terugweg. Mijn ogen bleven natuurlijk wel gericht op de takken en het water. Je weet maar nooit.
En inderdaad. Even later zag ik opnieuw die blauwe flits over het water schieten. Rechtstreeks terug in de richting van de Vredestak.
Oké Michelle, nu moet je echt terug. Wie weet!
En jawel. Terug op mijn plek tussen de brandnetels en doorntakken had ik inderdaad weer zicht op de ijsvogel. Vanaf hier kon ik eindelijk foto's en video's van veel dichterbij maken.
Er kwam alleen een nieuwe uitdaging bij. Door alle bladeren op de voorgrond moest ik handmatig scherpstellen en mijn ogen werkten niet altijd even goed mee. Je ziet het helaas terug in de video: het beeld verschuift soms van scherp naar onscherp.
Eigenlijk wel toepasselijk, want de ijsvogel wordt ook geassocieerd met geduld en focus. Na deze ochtend begrijp ik waarom. Als je hem een tijdje observeert, zie je hoe aandachtig hij zelf voortdurend zit te kijken. Natuurlijk zoekt hij naar vis, maar op mijn beelden zie je dat hij ook andere dingen in de gaten houdt. Een voorbijdrijvende ganzenveer bijvoorbeeld. En in de video hieronder hoor je een vliegtuig overvliegen en zie je de ijsvogel meteen omhoog kijken. Misschien leek het vanuit zijn perspectief wel op een hele grote vliegende vis.
Na een tijdje vloog hij weg en besloot ik ook terug naar huis te gaan. Dezelfde route terug door het Rijswijkse Bos, langs de sloot aan de Elsenlaan. Langs mijn lievelingsboom, langs een leeggegooide asbak in het gras - zou het sigarettenfilter van het jongetje daar vandaan zijn gekomen? - en uiteindelijk weer naar de andere kant van het water, waar de Frans Halskade uitkomt bij de brug.
En daar zat hij weer! Deze keer tussen de struiken aan mijn kant van het water.
Een jaar geleden zag ik tijdens mijn dagelijkse wandelingen voor het laatst regelmatig een ijsvogel. Na een lange stilte lijken mijn blauwe buren dus weer terug op hun stek. Precies op tijd.
Want er is een reden waarom de ijsvogel de laatste tijd zo vaak door mijn hoofd speelt. In september verschijnt er iets nieuws waarin deze bijzondere blauwe vogel de hoofdrol heeft. Ik mag het alleen nog nét niet laten zien. En dan is er nog die datum van 21 september die ik hierboven noemde. Dat die datum precies samenvalt met wat er rond mijn nieuwe ijsvogelserie gaat gebeuren, ontdekte ik pas tijdens het schrijven van dit verhaal.
Hoe toevallig wil je het hebben?
In het weekend vóór 15 september volgt het volgende blogbericht. Dan kan ik eindelijk laten zien wat ik nu nog even geheim moet houden.
